UBND TP HCM vừa kiến nghị Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, chuyển giao các sàn vàng trên địa bàn về một đầu mối quản lý là Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM (HOSE).

Động thái trên nhằm kiểm soát và hạn chế bất ổn, rủi ro cho người dân khi thực hiện kinh doanh vàng. Theo lãnh đạo HOSE, đề án giao sàn vàng tập trung về Sở còn đang chờ phê duyệt. Song, nếu được chấp thuận, Sở có đủ khả năng, điều kiện để tiếp nhận quản lý.

Nếu được duyệt, sàn vàng tập trung sẽ giao về cho Sở giao dịch chứng khoán TP HCM quản lý. Ảnh: B.H.

Trong khi đó, các trung tâm giao dịch vàng có khá nhiều khúc mắc nếu quyết định trên được thực thi. Theo lý giải của ông Nguyễn Lê Tâm, Giám đốc Trung tâm giao dịch vàng, Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Á, hoạt động của các nhà băng cổ phần vốn chịu sự quản lý của Ngân hàng Nhà nước. Chính vì vậy, những sàn vàng trực thuộc ngân hàng có thể xem là mảng kinh doanh khác, một mảng dịch vụ phát sinh, góp phần vào lợi nhuận chung của nhà băng.

Do đó theo ông Tâm, nên để cho Ngân hàng Nhà nước quản lý nốt mảng này, thay vì phải chuyển sang cơ quan khác. Vì như vậy, việc hạch toán, quản lý cũng khá phức tạp khi một đơn vị nhưng có đến hai cơ quan kiểm soát. Chưa kể, sàn vàng cũng thực hiện cho vay (VND, vàng), và ngân hàng sẽ có nhiều kinh nghiệm hơn trong xử lý vấn đề này.

Hoạt động theo cơ chế khớp lệnh liên tục và lệnh thị trường, hai phương thức truyền thống của nhà đầu tư vàng hiện nay là "đánh" lên khi dự báo xu hướng giá tăng và "đánh" xuống khi cho rằng giá sàn sẽ giảm. Loại vàng giao dịch tại các sàn vàng chủ yếu là SJC. Song, vẫn còn nhiều ý kiến cho rằng, nên định vị loại vàng này khi giao dịch trên sàn, rồi mới bàn việc chọn cơ quan quản lý.

Ông Đào Hồng Châu, Phó tổng giám đốc Ngân hàng Eximbank, đơn vị sở hữu Trung tâm giao dịch vàng Eximbank phân tích: Nếu xem vàng là một loại tiền tệ thì việc kiểm soát, chế tài nên để cho Ngân hàng Nhà nước quản lý. Tuy nhiên, nếu định nghĩa vàng giao dịch trên sàn là vàng vật chất, là một loại hàng hóa cũng giống như: xăng dầu, lúa gạo, cà phê... thì có thể giao cho cơ quan nào quản lý cũng hợp (ví dụ: Bộ Công thương, Ủy ban chứng khoán...).

Còn theo ông Trần Thanh Hải, Tổng giám đốc Công ty cổ phần đầu tư vàng Việt Nam (VGB), vàng vừa là hàng hóa, vừa là tiền tệ. Nếu để Sở giao dịch chứng khoán (đơn vị quản lý chứng khoán, quản lý thị trường vốn) quản lý sẽ có phần khập khiễng. Dù thị trường tiền tệ có sử dụng công cụ phái sinh, có liên quan đến chức năng hoạt động của HOSE, tuy nhiên, hiện Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM chưa có thị trường công cụ phái sinh nào (future, option... ) để có kinh nghiệm quản lý vấn đề này.

Trong khi đó, người đứng đầu Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước TP HCM, ông Hồ Hữu Hạnh đồng tình với kiến nghị của thành phố và cho rằng việc chuyển giao các sàn vàng qua HOSE quản lý là một cách làm hay. Lý do, sàn giao dịch vàng cốt lõi là một hoạt động trên giao dịch điện tử, HOSE đã có khá nhiều kinh nghiệm sẽ giúp sàn vàng hoạt động tốt hơn.

Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đã cấp phép cho nhiều sàn vàng và trước đây trực tiếp quản lý, sau đó chuyển cho Sở Kế hoạch đầu tư, nhưng hầu như việc quản lý sàn vàng không sâu sát lắm. Đã có một thời gian, một phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước được cử chịu trách nhiệm nghiên cứu và đệ trình lên Chính phủ phương án quy hoạch về việc quản lý và giám sát hoạt động các sàn vàng. Nhưng đến nay đã gần 2 năm, quy hoạch ấy vẫn chưa được phê chuẩn. Do đó, "Ủy ban nhân dân TP HCM kiến nghị chuyển sàn giao dịch vàng sang Sở Giao dịch chứng khoán quản lý là điều rất phù hợp", ông Hạnh cho biết.

Dù còn nhiều ý kiến trái chiều, nhưng đa số đều đồng tình cần sớm có quy chế hoạt động thống nhất cho loại hình kinh doanh này, tránh rủi ro cho nhà đầu tư. Nhất là đối với các sàn vàng không trực thuộc ngân hàng, mà do công ty tự lập ra, khả năng tài chính hạn chế hơn so với các trung tâm giao dịch vàng có ngân hàng đỡ đầu.

Nếu hơn một năm về trước, chỉ mỗi sàn vàng ACB hoạt động thì hiện cả nước có khoảng 20 trung tâm giao dịch vàng, phần lớn thuộc các ngân hàng. Tăng thời gian giao dịch, tung chiêu khuyến mãi, chăm sóc nhà đầu tư đến "tận răng" bằng các bản phân tích, nhận định hay những buổi hội thảo về chiến lược giao dịch vàng... đã và đang được các sàn vàng chạy đua trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt như hiện nay. Khối lượng giao dịch trung bình mỗi ngày vài chục nghìn lượng, một vài sàn lớn có khối lượng khớp lệnh lên đến 400-500 nghìn lượng mỗi ngày.

Bạch Hường - Lệ Chi(theo VnExpress)