Quyết định của chính phủ Mỹ từ bỏ kế hoạch triển khai hệ thống lá chắn tên lửa ở châu Âu đánh dấu sự thay đổi lớn trong chính sách đối ngoại và quốc phòng của Washington.

Một cô gái đội chiếc mũ có gắn hình phản đối hệ thống tên lửa trong cuộc biểu tình trước sứ quán Mỹ ở Ba Lan, tháng 4/2007. Ảnh: Reuters.

Diễn biến này hàm chứa nhiều ý nghĩa lớn, theo nhận định của nhà phân tích chính trị quốc tế Paul Reynold của BBC.

Thứ nhất, đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy chính quyền của Tổng thống Obama đang theo đuổi một chính sách đối ngoại thận trọng hơn so với thời cựu tổng thống Bush.

Cựu tổng thống Bush rất quyết tâm xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa, và đã đạt được các thỏa thuận đặt 10 tên lửa đánh chặn với chính phủ Ba Lan, thỏa thuận bố trí trạm radarr với chính phủ Cộng hòa Czech.

Tổng thống Obama, ngay khi lên nhậm chức, đã yêu cầu xem xét lại tính cần thiết của hệ thống, và tỏ ra không vội vã trong việc thúc đẩy hay cam kết gì về lá chắn này. Các chuyên gia quanh ông có vẻ đã khẳng định với tổng thống rằng Iran - được cho là lý do để xây dựng hệ thống - không có công nghệ tiến tiến như tên lửa đạn đạo.

Tác động thứ hai của quyết định này là quan hệ giữa Mỹ và Nga. Người Nga sẽ hài lòng và từ đó mối quan hệ song phương sẽ dễ dàng hơn. Phía Nga luôn tuyên bố rằng hệ thống phòng thủ tên lửa mà Mỹ định dựng lên ở châu Âu là mối đe dọa trực tiếp tới an ninh quốc gia Nga.

Tuy nhiên người Nga cũng có thể sẽ cảm thấy họ chiến thắng, và đi đến kết luận rằng cứ sử dụng cách tiếp cận cứng rắn thì có thể thu được sự tôn trọng và kết quả.

Thứ ba, việc hủy bỏ kế hoạch chỉ ra rằng chính phủ của Obama đang hoài nghi những tuyên bố cho rằng Iran đang phát triển vũ khí hạt nhân. Điều đó có nghĩa là khả năng Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran sẽ giảm, nhưng không đồng nghĩa với việc Israel sẽ không làm như thế.

Thứ tư, các chính phủ ở Ba Lan và Czech có những cảm giác lẫn lộn. Họ đã đầu tư nhiều thứ để đạt được thỏa thuận về hệ thống lá chắn tên lửa này. Một số người theo chủ trương cứng rắn sẽ thấy buồn, còn những người khác thấy nhẹ nhõm. Họ sẽ phải tranh luận về những cam kết lâu dài trong mối quan hệ với Mỹ.

Thứ năm, về mặt quân sự, việc từ bỏ lá chắn ở châu Âu đánh dấu sự thay đổi trong trọng tâm chiến lược phòng thủ tên lửa của Mỹ. Theo đánh giá của tờ WSJ, trọng tâm phòng thủ của Mỹ giờ tập trung vào cấp độ khu vực. Israel có thể là một ví dụ tốt. Mỹ đang hợp tác với Israel trong việc phát triển hệ thống chống tên lửa Arrow và các tên lửa đánh chặn tầm thấp khác như David's Sling. Các phương cách phòng vệ đó có thể trở thành ưu tiên trong thời gian tới. Ngoài ra, các tên lửa Aegis được bố trí trên các tàu hải quân - chủ yếu triển khai ở Nhật Bản - cũng sẽ có nhiệm vụ mới.

Mai Trang (lược dịch)

Theo VnExpress