TT - “Hồi tố” hay còn gọi là hiệu lực trở về trước của văn bản là một khái niệm không còn xa lạ gì trong đời sống pháp lý hiện nay. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể nắm bắt được ý nghĩa cũng như bản chất của nó.

Khách hàng chọn mua sim điện thoại di động-Ảnh:Tt.Đạm

Pháp luật Việt Nam rất hiếm khi áp dụng “hồi tố” vì đây là một chế định nhạy cảm, liên quan đến nhiều vấn đề về trách nhiệm pháp lý. Thông thường, trong trường hợp cần thiết có áp dụng chế định hồi tố thì phải thể hiện rõ trong văn bản hoặc được thể hiện trong các điều khoản hướng dẫn thi hành. Tuy nhiên, vừa qua nhiều doanh nghiệp viễn thông cũng như người có quyền lợi liên quan đã băn khoăn, lo lắng về thông tư số 22/2009 ngày 24-6-2009 của Bộ Thông tin - truyền thông về quản lý thuê bao di động trả trước.

Nếu hồi tố, phải nói rõ

Tại khoản 09, điều 07 của thông tư này có quy định: “Do kho số di động là hữu hạn, để bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả và công bằng tài nguyên viễn thông, mỗi một cá nhân chỉ được sử dụng số chứng minh thư, hộ chiếu của mình để đăng ký tối đa ba số thuê bao di động trả trước của mỗi mạng thông tin di động (trừ trường hợp cá nhân là người đứng tên đại diện cho cơ quan tổ chức)”. Vấn đề được đặt ra ở đây là thông tư này có áp dụng chế định hồi tố đối với quy định nói trên hay không thì không được Bộ Thông tin - truyền thông giải thích rõ. Phó vụ trưởng Vụ Viễn thông phát biểu trên báo chí ngày 15-7-2009 rằng: “Tôi cho rằng một cá nhân sở hữu trên ba số điện thoại ở mỗi mạng không nhiều, nhưng nếu có thì ngay từ bây giờ sẽ phải lựa chọn sim nào dùng làm liên lạc, còn lại để doanh nghiệp thu hồi cấp cho khách hàng khác”. Tuy vị quan chức này không phải là người phát ngôn chính của Bộ Thông tin - truyền thông nhưng do Bộ Thông tin - truyền thông không có phản hồi gì nên dư luận lại càng thắc mắc.

Trước thời điểm ban hành thông tư số 22/2009, trong lĩnh vực viễn thông đã có bốn văn bản quy phạm pháp luật, đó là:

* Pháp lệnh bưu chính, viễn thông ngày 25-5-2002.

* Nghị định số 86/2002 ngày 5-11-2002 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ.

* Nghị định số 160/2004 ngày 3-9-2004 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của pháp lệnh bưu chính, viễn thông về viễn thông.

* Nghị định số 142/2004 ngày 8-7-2004 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về bưu chính, viễn thông và tần số vô tuyến điện.

Và hai văn bản khác gồm:

* Ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng tại văn bản số 311 ngày 16-1-2007 về đề án quản lý thuê bao điện thoại di động trả trước.

* Quy định về quản lý thuê bao di động trả trước ban hành kèm theo quyết định số 03/2007 ngày 4-9-2007 của bộ trưởng Bộ Thông tin - truyền thông.

Trong tất cả các văn bản nói trên không hề có điều khoản nào quy định về việc một người được đăng ký tối đa là bao nhiêu thuê bao di động trả trước tại mỗi mạng thông tin di động.

Cần một lời giải thích

Trước thời điểm thông tư số 22/2009 được ban hành, một cá nhân có thể dùng giấy chứng minh nhân dân của mình để đăng ký thông tin cá nhân cho nhiều thuê bao di động trả trước tại mỗi mạng thông tin di động và đều được chấp thuận. Lưu ý rằng cá nhân này tuân thủ đầy đủ quy định của các mạng thông tin di động về việc đăng ký thông tin cá nhân cho thuê bao trả trước của mình và các số thuê bao này đáp ứng đầy đủ điều kiện về việc duy trì sự hoạt động của thuê bao.

Ngày 10-8-2009, thông tư số 22/2009 có hiệu lực thi hành.

Nếu Bộ Thông tin - truyền thông không có sự giải thích và hướng dẫn rõ ràng, các doanh nghiệp thông tin di động có thể trở thành bị đơn dân sự, cơ quan ban hành thông tư này có thể trở thành bị đơn trong vụ khiếu kiện hành chính vì đã có quyết định hành chính làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

HỒ XUÂN QUANG (cử nhân luật)