Thủ tục hải quan điện tử: Chưa thể một cửa liên thông

Tham dự hội thảo, đại diện Tổng cục Hải quan cho rằng đến 2015 mới có thể triển khai hải quan điện tử trên toàn hệ thống

Hiện cả nước có tới 7 tỉnh đang thí điểm khai báo thủ tục hải quan điện tử, trong đó có những địa phương thực hiện rất thành công như TP HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng… Tuy nhiên, các địa phương chỉ thực hiện khai báo độc lập, chưa có sự liên kết toàn hệ thống, khiến các DN khi khai báo hải quan điện tử ở đâu phải vào hệ thống mạng hải quan địa phương đó.

Trong hội thảo “Thủ tục Hải quan điện tử trong môi trường DN” (ngày 15/7, tại Đà Nẵng), đại diện Tổng cục Hải quan trả lời DN: “Cố gắng đến năm 2012 mới có thể liên thông khai báo trên hệ thống”.

Vừa tự động vừa thủ công

Hải quan Đà Nẵng được đánh giá là đơn vị đi đầu trong công tác khai báo hải quan qua mạng từ năm 2003, như khai bằng các phương thức đĩa mềm, khai báo qua online, khai báo offline với phần mềm được cài từ các DN. Đến đầu năm 2009 tỷ lệ tờ khai DN khai báo lên tới 75% thông qua mạng. Nếu như năm 2004 chỉ có 474 tờ khai qua mạng thì năm 2006 lên tới 10.183 tờ khai và năm 2008 là 19.004 tờ khai qua mạng. Bắt đầu từ tháng 7/2009 Hải quan Đà Nẵng tiếp tục thí điểm thủ tục hải quan điện tử. Theo kế hoạch Hải quan Đà Nẵng chọn 10 DN để thí điểm và đến tháng 1/2010 sẽ mở rộng khai báo cho tất cả các DN. Tuy nhiên, thủ tục hải quan điện tử vẫn chưa được tự động hoàn toàn. Ông Phạm Duy Nhất - Phụ trách CNTT, Cục Hải quan Đà Nẵng, cho biết: Thủ tục hải quan điện tử được chia làm 4 phần thủ tục điện tử được áp dụng: Khai báo và tiếp nhận thông tin, hồ sơ hải quan dựa trên chứng từ điện tử, chấp nhận/từ chối thông tin khai hải quan, hướng dẫn thủ tục hải quan. Tuy nhiên, khi chia thực hiện cụ thể thì có những phần việc thực hiện xử lý tự động như phân luồng hàng hóa trên cơ sở áp dụng kỹ thuật quản lý rủi ro... Ông Nhất cũng cho biết, có những phần việc vừa tự động, vừa thủ công như quyết định thông quan, giải phóng hàng... Thậm chí, có những công việc hiện vẫn đang làm thủ công như tiếp nhận và xử lý thông tin về thu, nộp thuế XNK... Chính vì vậy, nhiều DN thắc mắc: Với cách làm “nửa lạc nửa mỡ” liệu có ảnh hưởng đến thời gian DN đợi chấp nhận xuất nhập khẩu từ phía hải quan ?

DN cần kiểm hóa hải quan hộ

Có đến 75% tờ khai hải quan của các DN Đà Nẵng thông qua mạng, chứng tỏ việc thực hiện thủ tục hải quan điện tử đối với các DN không phải là vấn đề khó khăn. Các DN tham gia hội thảo cho rằng, vấn đề họ quan tâm đó là Hải quan cần thực hiện được công tác kiểm hóa hộ. Có nghĩa là, hàng xuất nhập khẩu của DN thông qua bất kỳ cảng nào, từ TP HCM, Hải Phòng... thì DN tại Đà Nẵng chỉ cần khai báo thông qua hải quan điện tử tại Chi cục Hải quan Đà Nẵng, từ đó hệ thống điện tử tự động gửi khai báo đến các Chi cục Hải quan trên toàn quốc, trên một hệ thống thống nhất. Hiện tại tất cả mọi DN hàng XNK ở đâu đều phải chạy tới địa phương đó để khai báo hải quan.

Về vấn đề này, ông Lê Văn Ninh - Trưởng phòng, Ban cải cách Hiện đại hóa, Tổng cục Hải quan, giải thích: Tất các các chi cục sẽ thực hiện thủ tục hải quan điện tử trên hệ thống chung của Tổng cục Hải quan. Tuy nhiên, hiện nay đang thí nghiệm tại 7 địa phương nên mỗi nơi tự thực hiện độc lập lấy, chưa có sự liên kết, cố gắng đến năm 2012 mới có thể liên thông khai báo trên hệ thống.

Mặc dù chưa đạt được mục đích thủ tục hải quan điện tử theo cách “liên thông một cửa”, nhưng hội thảo đã giúp DN nhận thức đúng đắn việc thủ tục hải quan điện tử sẽ trực tiếp mang lại lợi ích kinh tế cho DN. Phó Chủ tịch Thường trực VCCI Hoàng Văn Dũng, nhấn mạnh: Nước ta tỷ lệ số DN còn thấp so với dân số (400 người/1 DN) trong đó các nước tiên tiến chỉ có 10 người/DN. Trong khi đó nước ta đang trong giai đoạn hội nhập và phát triển mạnh mẽ, mang lại rất nhiều cơ hội cho DN vươn ra thị trường thế giới. Thủ tục hải quan điện tử sẽ tạo cho DN lợi thế cạnh tranh tốt để vươn ra thị trường quốc tế.

Tâm Vũ(Theo dddnONline)