TT - Bà P. kết hôn với một người có hộ khẩu thường trú tại tỉnh Hà Nam. Khi bà có thai, người chồng đi làm ăn xa, bà phải sinh con và nuôi con một mình. Hơn mười tháng sau, người chồng quay về nhưng không quan tâm và không có trách nhiệm với vợ con. Bà P. đã làm đơn xin ly hôn gần hai năm nay nhưng không được giải quyết.
Người chồng không ở một nơi nào cố định, quan hệ với người khác nhưng lại không muốn ly hôn. Bà P. đã xin được giấy xác nhận hộ khẩu của người chồng nhưng đơn xin ly hôn vẫn không được thụ lý. Gần đây, bà biết người chồng đang điều trị tại bệnh viện lao của huyện và đã xin được giấy xác nhận. Nhờ vậy, đơn xin ly hôn của bà được thụ lý nhưng tòa nói rằng nếu người chồng không còn ở bệnh viện nữa hoặc không đồng ý ly hôn thì sẽ không thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án huyện.
Bà thắc mắc nếu người chồng cứ cố tình lẩn tránh thì bà phải giải quyết thế nào, có ly hôn được không? Tòa án huyện trả lại đơn với lý do người chồng không còn ở chỗ đó nữa là đúng hay sai?
- Theo điểm a khoản 1 điều 33, điểm a khoản 1 điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự (BLTTDS), tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án ly hôn của bà P. là tòa án nơi chồng của bà P. cư trú, làm việc, trừ khi hai bên có thỏa thuận chọn tòa án nơi cư trú, làm việc của bà P. để giải quyết. Theo điều 52 Bộ luật dân sự, nơi cư trú của cá nhân là nơi cá nhân thường xuyên sinh sống hoặc đang sinh sống.
Trong trường hợp bà P., vì người chồng đang điều trị tại bệnh viện lao huyện, hơn nữa lại có hộ khẩu thường trú tại huyện nên có thể xem đây chính là nơi ông ấy đang sinh sống. Sau khi tòa án huyện thụ lý đơn, nếu ông ấy không còn điều trị tại bệnh viện và lẩn tránh thì tòa án này vẫn phải giải quyết theo thủ tục chung (điểm 8.6, mục I, nghị quyết số 02/2006 ngày 12-5-2006 của hội đồng thẩm phán TAND tối cao).
Nếu ông ấy đã được tòa án triệu tập hợp lệ lần hai mà vẫn cố tình vắng mặt thì tòa án lập biên bản về việc không tiến hành hòa giải được và ra quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục chung. Nếu ông ấy vẫn không có mặt tại phiên tòa thì tòa án sẽ xét xử vắng mặt (điều 200 BLTTDS). Nếu ông ấy có mặt tại phiên tòa và xin hoãn phiên tòa để hòa giải thì tòa án không chấp nhận, nhưng sẽ tạo điều kiện cho vợ chồng bà P. thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án.
Trong trường hợp tòa án huyện không tiếp tục giải quyết mà trả lại đơn yêu cầu ly hôn của bà P. do người chồng không còn điều trị tại bệnh viện huyện hoặc vì lý do ông ấy không đồng ý ly hôn thì theo điều 170 BLTTDS, bà có quyền khiếu nại với chánh án tòa án huyện trong vòng ba ngày làm việc, kể từ ngày bị trả lại đơn. Trong vòng ba ngày làm việc kể từ ngày nhận được khiếu nại của bà P., chánh án nơi đây có trách nhiệm giải quyết khiếu nại này.
Luật sư NGUYỄN BẢO TRÂM
